07-01-2019 Patroni roku 2019


Istnieje pewna nieprzekraczalna granica tego, co wolno ludziom powiedzieć o ludziach.

Gustaw Herling-Grudziński


Sejm RP zdecydował o ustanowieniu patronami 2019 roku: Stanisława Moniuszkę, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Annę Walentynowicz oraz wydarzenia: Unię Lubelską i Powstania Śląskie.

W 2019 roku przypada 200. rocznica urodzin Stanisława Moniuszki – kompozytora, dyrygenta, organisty, pedagoga, dyrektora Teatru Wielkiego w Warszawie, twórcy polskiej opery narodowej, twórcy takich dzieł jak: Halka, Straszny dwór, Prząśniczka, Hrabina, Flis, Sonety krymskie, Uwertura wojenna. Posłowie podkreślili w uchwale, że Stanisław Moniuszko był wzorem patrioty. „Utwory kompozytora do dziś stanowią inspirację dla wielu artystów, a w czasach jemu współczesnych tworzyły paletę barw, za pomocą której Polacy odmalowywali najpiękniejsze odcienie patriotycznych uczuć i narodowej tożsamości”. 

20 maja 2019 r. mija 100 lat od urodzin jednego z najwybitniejszych pisarzy polskich XX wieku Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. „Losy i twórczość Gustawa Herlinga Grudzińskiego stanowią świadectwo cierpień i czynów człowieka, któremu przyszło przeżyć czasy totalitarnej przemocy i kryzysu wartości” – przypomnieli posłowie w uchwale. W jednym z opowiadań napisał słowa, które powinny stać się dewizą nas wszystkich: „Istnieje pewna nieprzekraczalna granica tego, co wolno ludziom powiedzieć o ludziach.” 

15 sierpnia 2019 r. przypada 90. rocznica urodzin wybitnej działaczki niepodległościowej Anny Walentynowicz, współtwórczyni NSZZ „Solidarność”. Sejm ustanowił ją patronem roku 2019 „w uznaniu zasług […] dla utworzenia wielkiego ruchu „Solidarności" i odzyskania przez Polskę niepodległości oraz składając hołd Jej niezłomnej postawie”. 

W 2019 roku przypada 450. rocznica podpisania przez króla Polski Zygmunta Augusta na sejmie walnym w Lublinie w 1569 roku aktu realnej unii polsku - litewskiej. W uchwale posłowie podkreślili, że była ona jednym z najdonioślejszych wydarzeń stulecia, nie tylko dla połączonych nią krajów, ale dla całej Europy Środkowo-Wschodniej. W jej wyniku powstało państwo, które przetrwało ponad 200 lat – Rzeczpospolita Obojga Narodów – ze wspólnym monarchą, herbem, sejmem, walutą, polityką zagraniczną i obronną; zachowano odrębny skarb, urzędy, wojsko i sądownictwo.  

W 2019 roku będą obchodzone także Powstania Śląskie – trzy konflikty zbrojne na Górnym Śląsku, które miały miejsce w latach 1919–1921 między ludnością polską i niemiecką. Miały one miejsce w okresie formowania się Państwa Polskiego po zakończeniu I wojny światowej. Sejm wyraził „wdzięczność za wkład pokoleń ludu śląskiego w walkę o niepodległość Rzeczypospolitej, a potem Jej odbudowę oraz za wywarcie istotnego wpływu na kształt granic odrodzonego i niepodległego państwa polskiego”.

Krystyna Siemiątkowska - nauczyciel WOS